Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:YABANCILARIN ÇALIŞMA İZİNLERİ HAKKINDA KANUNUN UYGULAMA YÖNETMELİĞİDayandığı Kanun Numarası ve Tarihi: 4817 - 27.2.2003Resmi Gazete ile Neşir ve İlânı: 29 Ağustos 2003 - Sayı: 25214
BİRİNCİ KISIMGenel Hükümler BİRİNCİ BÖLÜMAmaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve Kapsam
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı; 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun kapsamında, Türkiye'de çalışacak yabancıların her türlü çalışma izinlerinin verilmesi, sınırlandırılması, iptali, çalışma izninden muaf tutulacak yabancılar ile bildirim yükümlülüklerinin nasıl yerine getirileceğine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Dayanak
Madde 2- Bu Yönetmelik, 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun 22 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 3- Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,
Kanun: 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunu,
Yönetmelik: Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliğini,
Kanuni Çalışma: Kanunlara uygun şekilde verilmiş çalışma izni, ikamet ve diğer ilgili kanunlar ile mevzuat hükümlerince düzenlenen yükümlülüklerin yanı sıra, sosyal güvenlik primleri ödenmiş veya muaf olarak çalışmayı,
Birlikte İkamet: Medeni Kanun hükümlerine göre aile birliği içinde aynı çatı altında oturmayı,
İlgili Merciler: İlgili görülen Bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki mesle kuruluşlarını,
Akademik Yeterlilik: 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununa istinaden, uzmanlık gerektiren mesleki hizmetler kapsamında hizmet sunmayı isteyen yurt dışında lisans eğitimi almış olan yabancının, mesleki unvanını ispat edebilmesi amacıyla alınması gereken, mesleki yeterliliklerin tanınmasının ön koşulu olan belgeyi,
Mesleki Hizmetler: Akademik ve mesleki yeterlilik gerekleri yerine getirilerek sunulabilen uzmanlık gerektiren hizmetleri, (Bu hizmetler, ulusal ve uluslar arası yeterlilik istemleri ve lisans istem ve prosedürlerine tabidir.)
Mesleki Yeterlilik: Hizmet kalitesinin sağlanabilmesi açısından, hizmet sunucusunun, akademik yeterliliğin gereğini yerine getirdikten sonra, mesleki yeterlilik istem ve prosedürlerini tamamlamasını, (Hizmet sunucusunun kendi ülkesindeki meslek kuruluşuna üye olması, mesleğini icra ettiğine dair belgenin, üyesi olduğu meslek kuruluşu tarafından verilmesi ve çalışacağı alanda yeterli deneyime sahip olması mesleki yeterliliğin ön koşullarıdır.)
Yeterlilik İstemleri: Mesleki hizmet sunucusunun bir sertifika veya lisans almak üzere yerine getirmesi gereken eğitim, sınav, uygulamalı staj, deneyim, dil veya benzer istemleri,
Yeterlilik Prosedürleri: Yeterlilik istemlerinin tamamlanmasına ilişkin idari gereklilikler veya şekli süreçleri,
Lisans İstemleri: Yeterlilik istemlerinden farklı olarak, bir hizmet sunucusunun bir hizmeti sunmak için alması gereken resmi iznin gereği olan bağımsız istemleri,
Lisans Prosedürleri: Bir lisans başvurusu yapılabilmesine ilişkin başvuru ve işlem süreci ile ilgili idari prosedürleri, (Bunlar, lisans başvurusu için işlem süresi, belge sayısı veya bilgi miktarını kapsar.)
Kilit Personel: Türkiye'de kurulu bulunan ve tüzel kişiliğe sahip bir şirketin, aşağıdaki şartlardan en az birini sağlayan personeli "Kilit Personel" sayılır;
1) Şirketin üst yönetiminde ya da yürütme pozisyonunda çalışmak,
2) Şirketin tamamını veya bir bölümünü yönetmek,
3) Şirketin denetçilerinin, idari veya teknik personelinin işlerini denetlemek veya kontrol etmek,
4) Şirkete yeni personel almak ya da mevcut personelin işine son vermek veya bu koularda teklif yapmak,
alanlarından en az bir tanesinde görev alan veya bu konularda yetki sahibi; şirket ortağı, yönetim kurulu başkanı, yönetim kurulu üyesi, genel müdür, genel müdür yardımcısı, şirket müdürü, şirket müdür yardımcısı ve benzeri mevkilerde görev yapan kişiyi,
Uzman: Kuruluşun hizmetleri, araştırma cihazları, teknikleri ya da yönetimi için temel sayılan, herkes tarafından bilinmeyen bilgiye sahip olan kişiyi, (Böyle bir bilginin olduğunun irdelenmesi için, sadece kuruluşa özgü olan veriler göz önünde tutulmayacak, aynı zamanda bu kişinin özel teknik bilgi gerektiren bir işle ilgili yüksek nitelik düzeyine sahip olup olmadığı da ilgili merciler tarafından incelenecektir.)
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜMİzin ve İzin Uzatma Başvuruları Başvuru Yapılacak Merciler
Madde 4- Başvurular, yurt dışında Türkiye Cumhuriyeti temsilciliklerine, yurt içinde doğrudan Bakanlığa yapılabilir.
Başvuru ve İznin Verilmesinde Şekil
Madde 5- Bu Kanun kapsamında yapılacak tüm başvuruların yazılı olarak Yönetmelikte belirlenen mercie dilekçe ile yapılması, Yönetmelik eki form ve belgelerin formun açıklama bölümünde belirtilen şekilde doldurulması ve yine form ekinde belirlenen tüm belgelerin başvuru dilekçesine eklenmesi gerekmektedir.
Bakanlık tarafından, bu Yönetmelikte istenilen belgeler dışında istenilecek belgeler, ulusal mevzuat ve değişen sosyo-ekonomik konjonktüre göre belirlenir.
Çalışma izinleri, Bakanlıkça yazılı olarak verilir. Çalışma izni verilen veya izni uzatılan yabancı mesleki hizmet sunucusuna verilecek ikamet izninde, ilgili meslek odasına geçici üyelik koşulu aranır.
Yurt Dışından Yapılacak Başvurular
Madde 6- Yabancılar, yurt dışından çalışma izni için başvurularını, uyruğunda bulundukları veya daimi ikamet ettikleri ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti temsilciliklerine yaparlar.
Temsilcilikler, çalışma izin talebine ilişkin olabilecek değerlendirmeleri ile birlikte bu başvuruları doğrudan Bakanlığa iletirler.
Türkiye Cumhuriyeti temsilcilikleri ile Bakanlık, yurt dışından yapılacak çalışma izni başvuruları ile ilgili işlemleri, elektronik posta yolu ile yürütür. Başvuru sırasında istenilen belgeler ise, yabancının temsilciliğe başvurduğu tarihten itibaren en geç üç iş günü içerisinde yabancının işverenince Bakanlığa intikal ettirilir.
Bu durumda Kanunun 12 nci maddesindeki doksan günlük süre tüm belgelerin Bakanlığa intikal ettiği tarih itibariyle başlar.
Yurt İçinden Yapılacak Başvurular
Madde 7- Yurt içinden, sadece en az altı ay süreli ikamet tezkeresi almış ve bu süresi sona ermemiş olan yabancılar veya bunların işverenleri, başvurularını doğrudan Bakanlığa yapabilirler.
Türkiye'de öğrenim amacıyla verilen ikamet izinleri hariç, herhangi bir sebebe istinaden en az altı ay süreli ikamet izni almış olup da bu izin süresi içerisinde çalışma izni verilmiş yabancılardan, Türkiye'nin dış temsilcilikleri kanalı ile çalışma vizesi alması koşulu aranmaz. Ancak, insan ticaretine konu olan veya olabilecek alanlarda çalışacak yabancılar için altı ay süreyle ikamet etmiş olması konusu dikkate alınmayarak, her defasında dış temsilciliklerimizden çalışma vizesi almaları koşulu aranır.
Turistik vize ya da çalışma amacı dışındaki vizelerle veya iki ülke arasındaki vize muafiyeti programı ve diğer vize kolaylıklarından yararlanarak Türkiye'ye gelmiş olan ve ikamet tezkeresi olmayan yabancıların, çalışma izni için yurt içinden başvuruları alınmaz.
Uzatma Başvuruları
Madde 8- Çalışma izninin uzatılması talebi, Yönetmeliğin 5 inci maddesinde açıklanan esaslara göre; başvuru formu ve Yönetmelik ekinde belirtilen belgelere, önceki çalışma izin belgesinin aslının da eklenmesi suretiyle, yabancı veya işvereni tarafından doğrudan Bakanlığa yapılır.
Süresi sona ermiş bir çalışma izninin uzatılması için, sürenin bitiminden itibaren en geç onbeş gün içinde uzatma başvurusunda bulunulması gerekir. Bu süreden sonra yapılan uzatma başvuruları, ilk defa başvuru yapan yabancılara uygulanan esaslara tabidir.
Çalışma izninin bittiği tarihten geriye doğru en fazla iki aylık sürede olmak kaydıyla, izin süresi sona ermeden de uzatma başvurusunda bulunulabilir.
Çalışma izninin uzatılması halinde, uzatılan çalışma izninin başlangıç tarihi, süresi biten çalışma izninin sona erdiği tarihtir.
Çalışma izni uzatma başvurusunda bulunan yabancılar, çalışma izni uzatma başvurusunun sonuçlanmasına kadar geçen zaman diliminde, alacağı görevin mahiyeti değişmemek kaydıyla aynı işyeri ve meslekteki çalışmalarını sürdürebilirler.
Bu yabancılar, işyerinde fiilen çalıştıkları sürece geçerli olmak üzere uzatma başvurusunda bulunduklarına ilişkin Bakanlık tarafından verilen belgeyi taşırlar. Bu belge veriliş tarihinden itibaren doksan gün sonra geçerliğini yitirir. Bakanlık, belgeye konuyla ilgili bilgilendirici kaydı düşer.
Yabancının bu belgeyi taşıdığı süre içerisindeki çalışması, doğuracağı sonuçlar bakımından kanuni çalışma olarak kabul edilir. Bu süre içerisinde yabancının, ilgili mercilerin ve işverenin kanuni yükümlülükleri devam eder.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜMİzin ve İzin Uzatma Başvurularının Değerlendirilmesi Bakanlığın Eksik Evrak Tespiti
Madde 9- Başvurunun eksik evrak ile yapıldığının Bakanlıkça tespiti halinde, eksik evrakların tamamlanması istemiyle başvuru sahibine bilgi verilir. Bu durumda Kanunun 12 nci maddesindeki doksan günlük süre eksik evrakların Bakanlığa intikal ettiği tarih itibariyle başlar.
İlgili Mercilerden Görüş Alınması
Madde 10- Bakanlık, başvuruyu ilgili mercilere iletir ve görüşlerini alır.
İlgili merciler görüşlerini, Bakanlık kayıt çıkış tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde Bakanlığa bildirirler. İlgili merciler, zorunluluk halinde, makul ek süre talebinde bulunabilirler.
Bakanlık ve ilgili merciler, bildirimlerin nasıl yapılacağına ilişkin, elektronik posta dahil iletişimi kolaylaştıracak araç, gereç ve yöntemler konusunda aralarında işbirliği yaparlar.
Süresi ve verilen ek süre içinde bildirilmeyen görüşler, Bakanlıkça olumlu kabul edilir.
Çalışma izin uzatma başvuruları için Bakanlıkça, ilgili mercilerin görüşleri istenmez. Ancak bu durum, mesleki hizmetler kapsamında olmak üzere, sadece yabancının alacağı görev mahiyetinin değişmemesi koşuluyla geçerlidir.
İlgili Mercilerin Eksik Evrak Tespiti
Madde 11- İlgili mercilerin eksik evrakların tamamlanması istemleri üzerine, Bakanlıkça eksik evrakların tamamlattırılmasından sonra, ilgili mercilerden görüş alınmasına ilişkin prosedür tekrarlanır. Bu durumda Kanunun 12 nci maddesindeki doksan günlük süre eksik evrakların Bakanlığa intikal ettiği tarih itibariyle başlar.
İlgili Mercilerce Evrakların İncelenmesi
Madde 12- Kanunun 13, 26, 27, 28, 29, 30, 31 ve 32 nci maddeleri uyarınca Bakanlığın görüş istediği ilgili merciler, çalışma izni başvurusu ile ilgili değerlendirmelerini yaparken, başvuru eki bilgi ve evrakların kendi görev ve yetkileri kapsamında gerekli incelemelerini de yaparlar.
İlgili merciler bilgi ve evrakların muteberliğini incelerken, Yönetmeliğin 22 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan çalışma izninin iptaline ilişkin gerekçeleri de dikkate alırlar.
İzinlerin Verilmesi veya Uzatılmasında Değerlendirme
Madde 13- Bakanlık ilgili mercilerin görüşlerini de dikkate almak suretiyle çalışma izni başvurusunu değerlendirir. Ancak Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin beşinci fıkrası hükmü saklıdır.
Bakanlık, Türkiye'nin taraf olduğu ikili ya da çok taraflı sözleşmelerde aksi öngörülmedikçe, çalışma izni ve izin uzatma başvurularının değerlendirilmesinde; yabancının ikamet ve çalışma izninin süresi ile hizmet akdinin ve işin süresine göre belirli bir işyeri ya da işletmede ve belirli bir meslekte, yalnız bu işe münhasır kalmak kaydıyla iş piyasasındaki durum, çalışma hayatındaki gelişmeler, istihdama ilişkin sektörel, coğrafi ve ekonomik konjonktür değişikliklerini dikkate alır.
Bu değerlendirme kriterleri çerçevesinde, Kanunun 12 nci maddesine göre Bakanlığın yapacağı değerlendirmelerde dikkate alınmak üzere; Türkiye'nin taraf olduğu ikili ya da çok taraflı sözleşmelerin hükümleri de dikkate alınmak suretiyle; Türkiye İş Kurumu tarafından periyodik olarak dört haftalık sürelerde, il bazında "yabancıların istihdamının uygun görülmediği iş ve meslekler" Bakanlığa rapor olarak bildirilir. Periyodik dönemler dışında olabilecek değerlendirmelerini de, dört haftalık raporları beklemeden ayrıca bildirirler.
Bakanlık, ülke içinden istihdam yerine yabancı istihdamı için yapacağı değerlendirmede, başvuru sırasında istenecek belgelerin yanı sıra, yabancının istihdamını haklı kılacak, işin özel niteliği ile yabancı personelin bonservis, referans mektubu, görevlendirme yazısı ya da kabul yazısı gibi yetkili makamlarca onaylı bilgi ve belgeleri de dikkate alarak karar verir.
Bakanlık üçüncü ve dördüncü fıkrada belirtilen değerlendirmesine esas olmak üzere anılan kuruma başvuru ile ek bilgi ve evrakları ileterek de görüşlerini alabilir.
Kanuni Çalışmaya Dahil Edilecek Süreler
Madde 14- Yıllık izinler, iş kazası ve meslek hastalığı, hastalık ve analık, geçici iş göremezlik ödenekleri ile işsizlik sigortası ödeneği alınan süreler, kanuni çalışma süresine dahil edilir.
Çalışma Süreleri ve İkamet İzninde Kesinti
Madde 15- Çalışma izinleri bakımından Kesintisiz İkamet kavramından; ilgili kanunlara uygun şekilde verilmiş ikamet izniyle Kanunun 9 uncu maddesinde sayılan sürelerin de dahil olduğu ikamet ve çalışma süreleri anlaşılır.
İşvereni tarafından geçici süre ile ve izinle iş amaçlı yurt dışına gönderilen ve primleri Türk sosyal güvenlik kurumuna ödenen yabancı çalışanın ülke dışında geçen çalışma süreleri ikamet ve çalışma sürelerine dahil edilir.
Ancak Türkiye'de bulunmasına rağmen ikamet tezkeresini altı aydan fazla süreyle temdit ettirmeyen yabancının ikameti, çalışma izinleri açısından kesinti sayılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜMİzin ve Uzatma Kararları ile Kararların İlgili Mercilere Bildirimi Karar
Madde 16- Bakanlık; değerlendirme sonucunda, ilgili mercilerin görüşlerini de dikkate alarak karar verir. Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin beşinci fıkrası hükmü saklıdır.
Düzeltme Kararı
Madde 17- Bu Kanuna göre alınan kararlarda maddi bir hata bulunduğu sonradan anlaşılırsa, Bakanlık re'sen düzeltme veya değiştirme kararı alır. Gerekçeli karar taraflara bildirilir.
Bakanlık Kararının İlgili Mercilere Bildirimi
Madde 18- Bakanlık çalışma izni kararını, yurt dışından yapılan başvurularda; başvuruyu yapan yabancıya bildirmek üzere Türkiye Cumhuriyeti temsilciliğine, yurt içinden yapılan başvurularda; çalışma izni ve uzatma kararını başvuruyu yapan yabancıya veya başvuruyu yapan işverenine bildirir.
Bakanlıkça, çalışma izni ve uzatma ile ilgili olumlu kararlar ilgili mercilere de bildirilir.
İzin ve Uzatmaya İlişkin Üst Sınır
Madde 19- Çalışma izninin süresi, Kanunda ve Yönetmelikte yer alan çalışma izinlerinin verilmesi ve uzatılmasına ilişkin süreler de dikkate alınarak, hizmet akdinin veya işin süresinden daha uzun olamaz.
BEŞİNCİ BÖLÜMİzinlerin Sınırlandırılması, Reddi, İptali, İadesi, Geçerliliğini Kaybetmesi İzinlerin Sınırlandırılması ve Sınırlandırmaya İlişkin İstisnai Durumlar
Madde 20- Türkiye'nin taraf olduğu ikili veya çok taraflı sözleşmelerle sağlanan haklar saklı kalmak kaydıyla ve karşılıklılık ilkesi çerçevesinde çalışma izinleri, iş piyasasındaki durum ve çalışma hayatındaki gelişmeler, istihdama ilişkin sektörel ve ekonomik konjonktür koşullarının gerekli kıldığı hallerde, belirli bir süre için, tarım, sanayi veya hizmet sektörleri, belirli bir meslek, işkolu veya mülki ve coğrafi alan itibariyle sınırlandırılabilir.
Ancak Kanunun 6 ncı maddesinde öngörülen hüküm uyarınca süresiz çalışma izninin verilmesinde bu sınırlandırma yapılmaz.
Bakanlık, sınırlandırmayı gelişmelere ve taleplere bağlı olarak re'sen yapabilir.
İzin İsteminin Reddi
Madde 21- Kanunun 14 üncü maddesinde öngörülen hükümler ile diğer kanunlarda yer alan yabancıların çalışamayacağı iş ve mesleklere dair hükümler çerçevesinde ve ilgili ulusal ve uluslararası mevzuata aykırı davranıldığının tespiti halinde, ayrıca Yönetmeliğin 22 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan gerekçelerin varlığı halinde, çalışma izni veya çalışma izninin uzatılması istemi reddedilir.
Mesleki hizmetler kapsamında çalışacaklar için, yabancıların ulusal ve uluslararası mesleki örgütlerden, meslekten men cezası almadıklarını, üye olduklarını, mesleklerini icra ettiklerini ve mesleki yeterliliklerini gösterir son altı ay içerisinde almış oldukları belgeleri, başvuruları sırasında, başvuru formlarına eklemeleri gerekmektedir. Meslekten men cezası almış olan ve akademik yeterliliği olmayan yabancıların başvuruda bulunmaları mümkün değildir.
Bakanlık, çalışma izni veya çalışma izninin uzatılması talebini; Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen rapor içeriğinde; çalışma izni talebinde bulunulan işyerindeki aynı iş için aynı nitelikte yurt içinden bir talep olduğunun bildirilmesi halinde, Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin dördüncü fıkrasına göre değerlendirmesini yapar. Yabancının niteliklerinin daha uygun olmaması durumunda Kanunun 14 üncü maddesinin (b) fıkrası gereğince izin istemini reddeder.
Yönetmeliğin 7 nci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen başvuru yasağına rağmen yapılan başvurular, Kanunun 12 nci ve 14/c maddeleri uyarınca reddedilir.
İznin İptali
Madde 22- Yabancının, Kanunun 11 ve 13 üncü maddesinde sayılan sınırlamalara, Türkiye'deki ulusal mevzuata, ilgili mercilerin mevzuat ve düzenlemelerine aykırı olarak çalışması ya da Kanunun 14 üncü maddesinde öngörülen hallerden birinin varlığı ile yabancının ya da işvereninin, çalışma izni talep dilekçesinde eksik, sahte veya yanlış bilgi ve belge verdiğinin sonradan tespit edilmesi halinde Bakanlık verdiği çalışma iznini iptal ederek durumu ilgili mercilere ve başvuru sahibine bildirir.
Ayrıca, ilgili merciin gerekçeli talebi halinde, Bakanlık iptale ilişkin değerlendirmeyi yapar.
İptal Edilen İzin Belgesinin İadesi
Madde 23- Bakanlık, çalışma izni verilen yabancı personelin çalışmaya başlamaması veya ayrı bir firmada çalışmak üzere başvuruda bulunması halinde, nedenlerine ilişkin değerlendirme sonucunda, daha önce verdiği izin belgesinin iade edilmesini talep edebilir.
İptal edilmiş çalışma izinlerinin asıllarının kullanıcı tarafından, bildirim yapıldığı tarihten itibaren bir hafta içinde Bakanlığa iade edilmesi zorunludur.
İznin Geçerliliğini Kaybetmesi
Madde 24- Çalışma izinleri, Kanunun 16 ncı maddesinde düzenlenen hükümler uyarınca geçerliliğini kaybeder.
İKİNCİ KISIMÇalışma İzin Türleri BİRİNCİ BÖLÜMSüreli Çalışma İzinlerinin Verilmesi ve Uzatılması Süreli Çalışma İzni
Madde 25- Türkiye'nin taraf olduğu ikili ya da çok taraflı sözleşmelerde aksi öngörülmedikçe süreli çalışma izni; belirli bir işyeri veya işletmede ve belirli bir meslekte çalışmak ve en çok bir yıl geçerli olmak üzere verilir.
Süreli Çalışma İzninin Coğrafi Alanı
Madde 26- Bakanlık, süreli çalışma izninin geçerlilik alanını şehir, idari sınır veya coğrafi bölge gibi girdileri baz alarak genişletebilir veya daraltabilir.
Bu durumun uygulanması halinde, Bakanlık bu kararını çalışma izni bildiriminde bulunduğu ilgili mercilere bildirir.
Süreli Çalışma İzninin Uzatılması
Madde 27- Süreli çalışma izninin uzatılmasında; Kanunun 5 inci maddesinde öngörülen uzatılmaya ilişkin süreler esas alınır.
Bir yıllık kanuni çalışma süresinden sonra; aynı işyeri veya işletme ve aynı meslekte çalışmak üzere çalışma izninin süresi en fazla iki yıl daha uzatılabilir.
Üç yıllık kanuni çalışma süresinin sonunda, aynı meslekte ve dilediği işverenin yanında çalışmak üzere çalışma izninin süresi en fazla üç yıl daha uzatılabilir.
Yabancının Eş ve Bakmakla Yükümlü Olduğu Çocuklarının Süreli Çalışma İzni Başvuruları
Madde 28- Türkiye'ye çalışmak üzere gelen bir yabancının eş ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarına da; yabancının kendisi ile birlikte en az beş yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olmaları koşulu ile Kanun ve Yönetmelik hükümlerine göre süreli çalışma izni verilebilir.
Kanuni ve Kesintisiz İkameti Gösterir Belgenin İbrazı
Madde 29- Kanunun 5 inci maddesi ile Yönetmeliğin 28 inci maddesinde öngörülen en az beş yıllık kanuni ve kesintisiz ikamet koşulunun yerine getirildiği emniyet makamlarından alınacak belge ile kanıtlanır. Bu belge diğer belgelerle birlikte Bakanlığa süreli çalışma izni başvurusu sırasında iletilir. Beş yıl kanuni ve kesintisiz olarak ikamet koşulunun değerlendirilmesi, Kanunun 9 uncu maddesinde belirtilen hususlara tabidir.
Eş ve Çocukların Kanuni ve Kesintisiz İkamet Sürelerinin Hesaplanması
Madde 30- Yabancının eş ve çocuklarının Yönetmeliğin 28 inci maddesine göre en az beş yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması koşulunun yerine getirilip getirilmediği değerlendirilirken, öğrenimde geçen süreleri ikametten sayılır.
Ancak, çalışabilmeleri için 2922 sayılı Türkiye'de Öğrenim Gören Yabancı Uyruklu Öğrencilere İlişkin Kanun uyarınca çıkarılmış olan Türkiye'de Öğrenim Gören Yabancı Uyruklu Öğrencilere İlişkin Yönetmelik uyarınca öğrenci olmamaları koşulu aranır.
İKİNCİ BÖLÜMSüresiz Çalışma İzinlerinin Verilmesi ve Uzatılması ile Uzatmanın İkametle İlişkisi Süresiz Çalışma İzni
Madde 31- Türkiye'nin taraf olduğu ikili veya çok taraflı sözleşmelerde aksi öngörülmedikçe, Türkiye'de en az sekiz yıl kanuni ve kesintisiz ikamet eden veya toplam altı yıllık kanuni çalışması olan yabancılara, iş piyasasındaki durum ve çalışma hayatındaki gelişmeler dikkate alınmaksızın ve ilgili mercilerin uygun görmesi durumunda; belirli bir işletme, meslek, mülki veya coğrafi alanla sınırlandırılmaksızın süresiz çalışma izni verilebilir.
Kanuni ve Kesintisiz İkameti Gösterir Belgenin İbrazı
Madde 32- Kanunun 6 ncı maddesinde öngörülen, yabancının en az sekiz yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması koşulunun yerine getirildiği emniyet makamlarından alınacak belge ile kanıtlanır. Bu belge diğer belgelerle birlikte Bakanlığa süresiz çalışma izni başvurusu sırasında iletilir. Sekiz yıl kanuni ve kesintisiz ikamet koşulunun değerlendirilmesi Kanunun 9 uncu maddesinde belirtilen hususlara tabidir.
Yabancının, Eşinin ve Çocukların Kanuni ve Kesintisiz İkamet Sürelerinin Hesaplanması
Madde 33- Yabancının en az sekiz yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması koşulunun yerine getirilip getirilmediği değerlendirilirken, öğrenimde geçen süreler dikkate alınmaz. Ancak, Kanunun 5 inci maddesinin 4 üncü fıkrası uyarınca, yabancının beraberinde Türkiye'ye gelerek, yabancı ile birlikte ikamet eden, aynı zamanda öğrenim gören eş ve çocuklarının öğrenim süreleri ikametten sayılır.
Ancak, çalışabilmeleri için 2922 sayılı Kanun uyarınca çıkarılan, Türkiye'de Öğrenim Gören Yabancı Uyruklu Öğrencilere İlişkin Yönetmelik uyarınca öğrenci olmamaları koşulu aranır.
Kanuni Çalışma Süresinin Hesaplanması ve Bu Durumu Gösterir Belgenin İbrazı
Madde 34- Kanunun 6 ncı maddesinde öngörülen yabancının toplam altı yıllık kanuni çalışmasının bulunması koşulunun yerine getirildiği hususu ilgili mercilerden alınacak belge ile kanıtlanır ve bu belge diğer belgelerle birlikte Bakanlığa süresiz çalışma izni başvurusu sırasında iletilir. Toplam altı yıllık kanuni çalışma koşulu değerlendirilirken Kanunun 9 uncu maddesinde belirtilen hususlar dikkate alınır.
Süresiz Çalışma İznine Bağlı Olarak Verilecek İkamet İzni
Madde 35- Süresiz çalışma izni verilen yabancıların ikamet izin süreleri, yabancıların Türkiye'de ikamet ve seyahatlerine ilişkin mevzuata göre İçişleri Bakanlığınca belirlenir.
Süresiz çalışma izni, kapsamında bir değişiklik olmadığı sürece, ikamet izin sürelerine bağlı olarak kullanılır.
Emniyet makamlarınca, süresiz çalışma iznine istinaden verilen ikamet izin sürelerinin uzatılmaması halinde, Bakanlığa bilgi verilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜMBağımsız Çalışma İzinlerinin Verilmesi ve Uzatılması ile Uzatmanın İkametle İlişkisi Bağımsız Çalışma İzni
Madde 36- Bağımsız çalışma izni; yabancıların, Türkiye'de en az beş yıl kanuni ve kesintisiz olarak ikamet etmiş olmaları, çalışmalarının, ekonomik kalkınma açısından katma değer yaratması ve istihdam üzerinde olumlu etki yapacak olması koşuluyla verilebilir.
İstihdam üzerindeki etkinin belirlenmesinde ilgili mercilerin görüşleri de dikkate alınır.
Mesleki hizmetler kapsamında kalan yabancılar, ilgili mevzuat çerçevesinde, ilgili mercilerden aldıkları, mesleklerini icra ettiklerine dair bir belgeyi diğer belgelerin yanı sıra Bakanlığa ibraz ederler.
Kanuni ve Kesintisiz İkameti Gösterir Belgenin İbrazı
Madde 37- Kanunun 7 nci maddesinde öngörülen, yabancının en az beş yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması koşulunun yerine getirildiği emniyet makamlarından alınacak belge ile kanıtlanır. Bu belge diğer belgelerle birlikte Bakanlığa bağımsız çalışma izni başvurusu sırasında iletilir. Beş yıl kanuni ve kesintisiz olarak ikamet etme koşulunun değerlendirilmesi Kanunun 9 uncu maddesinde belirtilen hususlara tabidir.
Yabancının, Eşinin ve Çocukların Kanuni ve Kesintisiz İkamet Sürelerinin Hesaplanması
Madde 38- Yabancının en az beş yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması koşulunun yerine getirilip getirilmediği değerlendirilirken, öğrenimde geçen süreler dikkate alınmaz. Diğer taraftan, Kanunun 5 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, yabancının beraberinde Türkiye'ye gelerek, yabancı ile birlikte ikamet eden, aynı zamanda öğrenim gören eş ve çocuklarının, öğrenim süreleri ikametten sayılır. Ancak, çalışabilmeleri için 2922 sayılı Kanun uyarınca çıkarılan Türkiye'de Öğrenim Gören Yabancı Uyruklu Öğrencilere İlişkin Yönetmelik uyarınca öğrenci olmamaları koşulu aranır.
Bağımsız Çalışma İznine Bağlı Olarak Verilecek İkamet İzni
Madde 39- Bağımsız çalışma izni verilen yabancıların ikamet izin süreleri, yabancıların Türkiye'de ikamet ve seyahatlerine ilişkin mevzuata göre İçişleri Bakanlığınca belirlenir.
Bağımsız çalışma izni, işin mahiyeti değişmediği sürece, yabancı tarafından ikamet izin sürelerine bağlı olarak kullanılır.
Emniyet makamlarınca, bağımsız çalışma iznine istinaden verilen ikamet izin sürelerinin uzatılmaması halinde, Bakanlığa bilgi verilir.
Bağımsız Çalışma İznine Esas Belgelerin Yanı Sıra, İstenilebilecek Diğer Belgeler
Madde 40- Bağımsız çalışma izninin değerlendirilmesinde dikkate alınmak üzere; yabancının faaliyetinin, ulusal ekonomiye sağlayacağı katkı ve yabancının icra edeceği faaliyet için yeterli miktarda gelire sahip olduğunu kanıtlayan belgeler, diğer belgelerle birlikte Bakanlığa iletilmesi istenebilir.
Bağımsız Çalışma İzni Müracaat Belgesi
Madde 41- Bağımsız çalışma izni verilmesi uygun bulunan yabancıya, bağımsız çalışabileceğine ilişkin "Bağımsız Çalışma İzni Müracaat Belgesi" verilir.
Bağımsız Çalışma İzni Müracaat Belgesinin Geçerliliği
Madde 42- Bağımsız çalışma izni müracaat belgesi, verildiği tarihten itibaren üç ay süreyle geçerlidir. Yabancıya, işyerini kurmasının ardından, ticaret sicil kaydını Bakanlığa ibraz etmesi halinde bağımsız çalışma izni verilebilir.
Yabancıya bağımsız çalışma izni verilmemesi halinde, ticaret sicil kayıtlarını tutan makama ve yabancının Türkiye'deki durumunun ikamet izni açısından değerlendirilebilmesi ve gerektiğinde yabancının izinsiz ikametinin önlenmesi amacıyla Bakanlıkça emniyet makamlarına bilgi verilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜMİstisnai Haller İstisnai Haller
Madde 43- Türkiye'nin taraf olduğu ikili veya çok taraflı sözleşmelerde aksi öngörülmedikçe; ulusal mevzuata aykırı davranmamak ve mesleki hizmetlere ilişkin mevzuata uymak kaydıyla, ilgili mercilerin görüşleri de dikkate alınmak suretiyle, statüleri bu bölümün müteakip maddelerinde belirtilen yabancılara, çalışma izinleri istisnai olarak verilebilir.
İstisnai çalışma izinlerinin uzatılması ve iptali, Yönetmeliğin genel hükümlerindeki prosedüre tabidir. Ayrıca, istisnai çalışma izinleri, ilgili mesleki mevzuatın gereklerinin yerine getirilmediğinin tespit edilmesi halinde de iptal edilir. İstisnai çalışma izinlerinin verilmesi, iptali ve uzatılmasına ilişkin kararlar, ilgili mercilere iletilir.
Türk Vatandaşı ile Evli Olanlar
Madde 44- Bir Türk vatandaşı ile evli olan ve eşiyle Türkiye'de evlilik birliği içinde yaşayan yabancılardan; ikamete ilişkin süre koşulu aranmaksızın Türkiye'de kanuni olarak bulunanlar, doğrudan Bakanlığa istisnai çalışma izni başvurusunda bulunabilirler.
Evli kalma süresi üç yılı doldurmadan evliliğin sona ermesi veya evliliğin aile birliği kurmak amacıyla yapılmadığının belirlenmesi durumunda, çalışma izin belgesi geçerliğini kaybeder. Bu belge ile çalışmaya devam edilmesi, kaçak çalışma ve çalıştırma kapsamında değerlendirilir. Bakanlık, bu kapsamda verdiği çalışma izin belgelerine bu konuyla ilgili bilgilendirici kayıtları düşer.
Yerleşmiş Sayılan Yabancılar
Madde 45- Bir Türk vatandaşı ile olan evlilik birliği en az üç yıl sürdükten sonra sona ermiş olmakla birlikte, Türkiye'de yerleşmiş olan yabancıların çalışma izinleri, Türkiye'de kanuni olarak bulunmaları kaydıyla istisnai olarak verilebilir.
Yerleşmiş yabancı kavramından, İçişleri Bakanlığının ikamet izinleri açısından bu kapsamda mütalaa ettiği kişiler anlaşılır. Bu yabancıların, emniyet makamlarından aldıkları durumlarını kanıtlayan belgeyi diğer belgelerle birlikte başvuruları sırasında Bakanlığa iletmeleri gerekir.
Yerleşmiş Sayılan Yabancıların Çocukları
Madde 46- Bir Türk vatandaşı ile olan evlilik birliği en az üç yıl sürdükten sonra sona ermiş olmakla birlikte, Türkiye'de yerleşmiş olan yabancıların Türk vatandaşı eşinden olan çocuklarının çalışma izinleri de, Türkiye'de kanuni olarak bulunmaları kaydıyla istisnai olarak verilebilir.
Türk Vatandaşlığını Kaybedenler
Madde 47- 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 19, 27 ve 28 inci maddeleri kapsamında bulunan yabancıların çalışma izni talebinde bulunmaları halinde, Bakanlığa başvuru sırasında durumlarını belgelemek koşuluyla çalışma izinleri istisnai olarak verilebilir.
Rüşt Yaşını Doldurmadan Türkiye'ye Gelerek Eğitimini Türkiye'de Tamamlayanlar
Madde 48- Türkiye'de doğan veya kendi milli kanununa, vatansız ise Türk mevzuatına göre rüşt yaşını doldurmadan Türkiye'ye gelen ve Türkiye'de meslek okulu, yüksek okul veya üniversiteden mezun olan yabancıların çalışma izni talebinde bulunmaları halinde, Bakanlığa başvuru sırasında durumlarını belgelemek koşuluyla çalışma izinleri istisnai olarak verilebilir.
2510 Sayılı İskan Kanunu Kapsamında Olanlar
Madde 49- 2510 sayılı İskan Kanununa göre muhacir, mülteci veya göçebe olarak kabul edilen yabancıların çalışma izni talebinde bulunmaları halinde, Bakanlığa başvuru sırasında durumlarını belgelemek koşuluyla çalışma izinleri istisnai olarak verilebilir.
Avrupa Birliği Üyesi Ülke Vatandaşları ile Bunların Eş ve Çocukları
Madde 50- Avrupa Birliği üyesi ülke vatandaşları ile bunların Avrupa Birliği üyesi ülkelerin vatandaşı olmayan eş ve çocuklarının çalışma izni talebinde bulunmaları halinde, çalışma izinleri istisnai olarak verilebilir.
Avrupa Ekonomik Topluluğu-Türkiye Ortaklık Konseyinin 1/80 sayılı Kararının, bu yabancıların iş piyasasına girmeleri ile ilgili daha lehte olan 6 ncı ve 7 nci maddelerinin hükümleri, söz konusu Kararın 11 inci maddesiyle bağlantılı olarak saklıdır.
Büyükelçilik, Konsolosluk ve Uluslararası Kuruluşların Türkiye'deki Temsilciliklerinde Görevlendirilenler ile Eş ve Çocukları
Madde 51- Yabancı devletlerin Türkiye'deki büyükelçilikleri ile konsolosluklarında ve uluslararası kuruluşların temsilciliklerinde görevli diplomat, idari ve teknik personelin hizmetinde çalışanlar ile karşılıklılık ilkesi çerçevesinde olmak ve görev süresiyle sınırlı kalmak üzere Türkiye'de bulunan büyükelçilikler, konsolosluklar ve uluslararası kuruluşların temsilciliklerinde görevlendirilen diplomatların ve idari ve teknik personelin eş ve çocuklarının çalışma izinleri; Dışişleri Bakanlığı kanalı ile Bakanlığa intikal eden başvuruları üzerine, anılan Bakanlığın görüşleri doğrultusunda istisnai olarak verilebilir.
Bilimsel, Kültürel ve Sportif Amaçlarla Kısa Süreli Gelenler
Madde 52- Bilimsel ve kültürel faaliyetler amacıyla bir ayı aşan ve sportif faaliyetler amacıyla dört ayı aşan süre ile geçici olarak Türkiye'ye gelecek yabancıların çalışma izni talebinde bulunmaları halinde, Türkiye'de bulunacakları süre için, çalışma izinleri istisnai olarak verilebilir.
Kilit Personel Niteliğindeki Yabancılar
Madde 53- Kanunla yetki verilen bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşme veya ihale usulleriyle; mal ve hizmet alımı, bir işin yaptırılması veya bir tesisin işletilmesi işlerinde ayrıca, yapım ve her türlü inşaat işinde çalıştırılacak kilit personel niteliğindeki yabancıların çalışma izni talebinde bulunmaları halinde, sözleşme veya ihalede belirtilen süre için çalışma izinleri istisnai olarak verilebilir.
Türkiye'de Bulunan Büyükelçilik veya Konsolosluklar Bünyesinde Faaliyet Gösteren Okullardaki Yabancı Öğretmenler, Kültür Kurumlarında Görevlendirilenler ile Din Kurumlarında Görev Alacak Yabancıların Çalışma İzinleri
Madde 54- Türkiye'de bulunan büyükelçilik veya konsolosluklar bünyesinde faaliyet gösteren okullardaki yabancı öğretmenlere, Türkiye'de yabancı ülkelerin kültür kurumlarındaki görevlilerine, din kurumlarında görevlendirilecek din görevlilerine, çalışmak üzere ikamet izinleri İçişleri Bakanlığınca verilir.
Bu konulardaki izin başvuruları Dışişleri Bakanlığı kanalı ile yapılır.
ÜÇÜNCÜ KISIMÇalışma İzni Muafiyetleri, Bildirim Yükümlülüğü, Denetleme Yetkisi ve Harç Alımı BİRİNCİ BÖLÜMÇalışma İzni Muafiyetleri Muafiyetler
Madde 55- Özel kanunlarda belirlenen hükümler saklı kalmak ve yabancı ile işverenin diğer kanunlardan doğan yükümlülüklerini yerine getirmeleri kaydıyla;
a) Türkiye'nin taraf olduğu ikili ya da çok taraflı sözleşmelerle çalışma izninden muaf tutulanların,
b) Daimi ikametgahları yurt dışında olup bilimsel, kültürel ve sanatsal faaliyetler amacıyla bir aydan az, sportif faaliyetler amacıyla dört aydan az süre için geçici olarak Türkiye'ye gelen yabancıların,
c) Türkiye'ye ithal edilen makine ve teçhizatın montajı, bakım ve onarımı, kullanımına ilişkin eğitiminin verilmesi veya teçhizatı teslim almak amacıyla üç ayı geçmemek ve bu durumu ibraz edeceği belgeler ile kanıtlamak koşuluyla gelenlerin,
d) Türkiye'den ihraç edilen ya da Türkiye'ye ithal edilen mal ve hizmetlerin kullanılmasına ilişkin eğitim amacıyla üç ayı geçmemek ve bu durumu ibraz edeceği belgeler ile kanıtlamak koşuluyla Türkiye'de bulunanların,
e) Türkiye'de fuar ve sirklerde gösteri ve benzeri görevli olarak üç ayı geçmemek ve bu durumu ibraz edeceği belgeler ile kanıtlamak koşuluyla bulunanların,
f) Üniversiteler ile kamu kurum ve kuruluşlarında bilgi ve görgülerini artırmak üzere gelen, üç ayı geçmemek ve durumunu ibraz edeceği belgeler ile kanıtlamak koşuluyla bulunanların,
g) Sosyo-kültürel ve teknolojik alanlar ile eğitim konularında bir ayı aşmayan bir sürede Türkiye'ye önemli hizmet ve katkı sağlayabilecekleri ilgili mercilerce bildirilenlerin,
çalışma izni almalarına gerek bulunmamaktadır.
Ancak mesleki hizmetler kapsamına giren muafiyet hükümlerine tabi yabancı mimar, mühendis ve şehir plancıları hizmet sürelerinin bir ayı aşması durumunda; Bakanlıktan çalışma izni almak, ilgili meslek odasına geçici üye olmak ve ulusal kurum ve kuruluşların uygulamalarına uymak zorundadır.
Muafiyet süreleri uzatılamaz. Ayrıca, yabancı, muafiyet hükümlerinden aynı yıl içinde sadece bir kez yararlanır.
Bu maddede sayılan yabancılar, geliş amaçlarını, ne kadar süre ile ve nerede kalacaklarına ilişkin bilgileri, bulundukları yerin emniyet makamlarına bildirirler. Bu bildirimlerde şahsi başvuru zorunluluğu yoktur.
Çalışma İzni Muafiyet Teyit Belgesi
Madde 56- Çalışma izninden muaf olan yabancılara istekleri halinde şekli ve içeriği Bakanlıkça belirlenecek "Çalışma İzni Muafiyet Teyit Belgesi" düzenlenir.
İKİNCİ BÖLÜMBildirim Yükümlülüğü, Denetleme Yetkisi ve Harç Alımı Bildirim Yükümlülükleri
Madde 57- Kanunun 18 ve 19 uncu maddeleri ile Geçici 2 ve Geçici 3 üncü maddelerinde düzenlenen bildirime ilişkin yükümlülükler, Kanunun öngördüğü hallerde ve Kanunun öngördüğü süreler içerisinde, Yönetmelik ekindeki, Yabancı Personel Başvuru Formunun doldurulması suretiyle yerine getirilir.
Bu bildirimler ayrıca, Bakanlığa elektronik posta yolu ile de iletilir.
Denetleme Yetkisi
Madde 58- Kanun ve Yönetmelikte yabancılara ve yabancıları çalıştıran işverenlere atfedilmiş yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediği, Bakanlık iş müfettişleri ve Sosyal Sigortalar Kurumu sigorta müfettişleri tarafından, yürürlükteki İş Kanununun, Çalışma Hayatının Denetimi ve Teftişi başlıklı bölümünde yer alan hükümlerine göre denetlenir.
Genel bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli idarelerin teftiş ve denetim elemanları, kendi mevzuatları gereğince işyerlerinde yapacakları her türlü denetim ve incelemeler sırasında, yabancı çalıştıran işverenlerle yabancıların Kanundan doğan yükümlülüklerini yerine getirip getirmediklerini de denetler. Denetim sonuçları ayrıca Bakanlığa bildirilir.
Bakanlık gerekli gördüğü hallerde, denetim sonuçlarını ilgili mercilere bildirir.
Harç Alımı
Madde 59- Yabancılara verilecek çalışma izin belgeleri ve süre uzatımları 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (6) sayılı tarifenin (IV) nolu bölümüne göre harca tabidir.
Çalışma izin belgesi harçlarını tespit etmeye, karşılıklılık ilkesi göz önünde tutularak Dışişleri Bakanlığı yetkilidir.
DÖRDÜNCÜ KISIMDiğer Hükümler Özel Öğretim Kurumları Kanunu Kapsamında Çalışacak Yabancıların Çalışma İzinleri
Madde 60- Kanunun 29 uncu maddesi uyarınca; 8/6/1965 tarihli ve 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında çalışacak yabancılar, Kanun ve Yönetmelik hükümlerine tabidir. Bu kapsamdaki yabancıların çalışma izinleri, Kanun ve Yönetmelik hükümleri uyarınca Bakanlık tarafından verilir. Çalışma izinlerinin verilmesinde Milli Eğitim Bakanlığı ile diğer ilgili mercilerin görüşleri alınır.
İlgili Mercilerin İç Mevzuat Düzenlemeleri
Madde 61- İlgili merciler Kanun ve Yönetmeliğin uygulamasına ilişkin iç düzenlemelerini, Kanunun yürürlük tarihinden itibaren en geç bir ay içinde yaparlar.
Mesleki Hizmetler Kapsamında Çalışacak Yabancıların İlgili Meslek Kuruluşlarına Üye Olmaları
Madde 62- Mesleki hizmetler kapsamında yurt dışından yapılan başvurularda çalışma izni alan mühendis, mimar ve şehir plancılarının Türkiye'ye giriş yaptıkları tarihten itibaren en geç bir ay içerisinde, ilgili meslek odasına üyelikleri zorunludur.
Bu durumda olan yabancıların meslek odasına üyelik yükümlülüğünün başlangıcı, yabancının Türkiye'ye giriş yaptığı tarih itibariyle başlar.
Mesleki hizmetlerle ilgili çalışma iznine bağlı ikamet izni verilmesinde, ilgili meslek odasına üyelik koşulu dikkate alınır.
BEŞİNCİ KISIMSon Hükümler Yürürlük
Madde 63- Bu Yönetmelik, 6/9/2003 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 64- Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.
EK-1
YABANCI PERSONEL BAŞVURU FORMU
(4 nüsha doldurulacaktır)
A. İŞVEREN/KURUM/KURULUŞ HAKKINDA BİLGİLER +----------------+
1. Adı/Unvanı: | |
2. Türkiye'deki Merkez Adresi: |(Son 6 Ay içinde|
------------------------------------------------------------|Çekilmiş |
------------------------------------------------------------|Fotoğraf |
------------------------------------------------------------| |
+----------------+
3. Yabancı Personelin Çalışacağı Adres:
------------------------------------------------------------------------------
Telefon ve e-posta adresi: ---------------------------------------------------
4. Yabancının İkamet Ettiği Adres: (Bu bilgi il ve ilçe bazında Yönetmeliğin
57 nci maddesi uyarınca getirilen bildirim yükümlüğü kapsamında, Bakanlığa
bildirilecektir. Daha sonra adres değişikliği olması durumunda, Bakanlık
ayrıca bilgilendirilecektir.) 5. Çalışacağı Yerin İstatistiki Bölge Birimleri
Sınıflandırması (22/09/2002 tarihli ve 24884 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan
28/8/2002 tarihli ve 2002/4720 sayılı Kararname uyarınca):
Düzey III !_! Düzey II !_! Düzey I !_!
6. Sermaye Yapısı: Yerli Sermayeli !_! Yabancı Sermayeli !_!
7. Şirket Türü: 1- Adi Ortaklık !_! 2- Kollektif Şirket !_!
3- Limited Şirket !_! 4- Anonim Şirket !_!
5- Diğer, Belirtiniz ...........
8. Fiili İştigal Konusu:
9. İşyeri SSK Tescil Numarası:
10. Vergi Dairesi ve Nosu:
11. Kuruluş Tarihi:
12. Kayıtlı Sermayesi (TL.):
13. Ödenmiş Sermayesi (TL.):
14. Son Yıl Cirosu (TL.):
15. Son Yıl İhracatı (ABD Doları):
16. Kuruluşta Halen Çalışan Toplam Türk Personelin; (Ek liste verilebilir.)
Sayısı Mesleği Görevi
............ ............ ............
............ ............ ............
............ ............ ............
17. Kuruluşta Halen Çalışan Yabancı Personelin; (Ek liste verilebilir.)
Adı/Soyadı Uyruğu Mesleği Görevi Çalışma İzni
Aldığı Kuruluş/Tarih-Sayı
............ ............ ............ ............ .........................
B. ÇALIŞMA İZNİ İSTENEN YABANCI PERSONEL HAKKINDA BİLGİLER
1. YABANCI PERSONELİN
- Pasaport No:
- Adı ve Soyadı:
- Baba Adı:
- Ana Adı:
- Doğum Yeri ve Tarihi (Gün, ay, yıl):
- Uyruğu: _________
- Cinsiyeti: K !_! E !_!
- Medeni Hali: Evli !_! Bekar !_! Boşanmış !_! Eşi ölmüş !_!
- Evli ise, Eşinin Uyruğu: _________
- Çocuk: Var !_! Yok !_!
- Çocuk Varsa Sayısı K: !_! E !_!
- Bakmakla Yükümlü Olduğu Kişi Varsa Sayısı:
Çocuk : K !_! E !_!
Yaşlı : K !_! E !_!
Özürlü: K !_! E !_!
2. İLGİLİ ŞAHIS DAHA ÖNCE İZİN ALMIŞ İSE
- İzni Veren Merci:
- İzin Yazısı Tarih-Sayı:
- İznin Geçerlilik Süresi:
(Başlangıç ve Bitiş Tarihi)
3. DAHA ÖNCE ÇALIŞTIĞI YERLER (Sondan itibaren üçünü yazınız)
İşyerinin Adı:--------------------------------------------------------------------------
Çalıştığı Süre:
Meslek....................... Görev.................. Vasıflı !_! Vasıfsız !_!
Özürlü !_! Eski Hükümlü !_!
Ayrılış Nedeni:
İşyerinin Adı :-------------------------------------------------------------------------
Çalıştığı Süre:
Meslek....................... Görev.................. Vasıflı !_! Vasıfsız !_!
Özürlü !_! Eski Hükümlü !_!
Ayrılış Nedeni:
İşyerinin Adı :----------------------------------------------------------------------
Çalıştığı Süre:
Meslek...................... Görev............. Vasıflı !-----! Vasıfsız !----!
Özürlü !-----! Eski Hükümlü !----!
Ayrılış Nedeni:
4. TAHSİL DURUMU
- Son Mezun Olduğu Okul (Adı/Yeri):
- İhtisas Konusu:
5. İKAMETGAH ADRESİ
- Yurt içi:
- Yurt dışı:
6. TÜRKİYE'DE DAHA ÖNCE BULUNMUŞ İSE
Bulunduğu Yer(ler):
- Tarihleri:
- Sebepleri:
7. TÜRKİYE'DE REFERANS OLARAK VEREBİLECEĞİ
KİŞİ VE/VEYA KURULUŞLARIN İLETİŞİM BİLGİLERİ
(Adı - Soyadı/Adres/Telefon numaraları/e-posta adresi)
..............................................................................
..............................................................................
8. ALACAĞI GÖREVİN MAHİYETİ
İş :.......................................................................
Meslek:.......................................................................
9. ÇALIŞMA TALEBİNDE BULUNULAN SÜRE
10. ALACAĞI ÜCRET (Aylık Brüt)
C. TÜRK VATANDAŞI YERİNE YABANCI İSTİHDAMI TALEBİNİN GEREKÇESİ
YUKARIDAKİ BİLGİLERİN DOĞRULUĞUNU ONAYLARIZ .../.../...
İŞVEREN KURUM/KURULUŞ SORUMLUSU YABANCI PERSONEL
(Yetkilinin Adı-Soyadı-Unvanı/Şirket Kaşesi ve İmza) (Adı-Soyadı ve
İmza)
NOT: Form ekinde belirtilen, yabancıdan ve yabancı personel istihdam
edecek kuruluştan istenilen belgelerin tümü forma eklenecektir.
FORMUN DOLDURULMASINDA UYULACAK ESASLAR
1- Yabancı Personel Başvuru Formları, 4 adet olmak üzere hazırlanacak ve
formların her biri Türkçe olarak, eksiksiz ve okunaklı biçimde
doldurulacaktır. Her bir form, istihdam edilecek personelin son altı ay
içerisinde çekilmiş vesikalık fotoğrafını ve formların tamamı Yabancı
Personelin ve işverenin orijinal imzasını içerecektir. (Fotokopi olan imzalar
kabul edilmeyecektir.)
2- Yabancı Personel ya da firmaya uymayan şıklar için mutlaka açıklayıcı
not düşülecektir.
3- Form doldurulduktan sonra, ilgili yönetmelik ve ekinde belirtilen
belgeler (Noter onaylı ve Türkçe tercümeli) eklenerek müracaat edilecektir.
4- Formların eksik doldurulması ya da yukarıda belirtilen belgelerin eksik
olması ya da usulüne uygun olmaması ve Türkçe olarak doldurulmaması halinde,
müracaatlar işleme konulmayacak ve form başvuru sahibine iade edilecektir.
5- Süre uzatımı müracaatlarında aynı şekilde form doldurulacak ve süre
uzatımına ilişkin ilişikte belirtilen belgelere önceki izin yazısının aslı
eklenerek müracaat edilecektir.
6- Yabancıların icra edemeyecekleri mesleklerle ilgili olarak, çalışma ve
çalıştırma izni için müracaatlar kabul edilmeyecektir.
7- Yönetmelikte belirtilen belgeler dışında istenilecek ulusal mevzuat ve
değişen sosyoekonomik konjonktüre göre belirlenen belgeler, Bakanlık Web
sitesinde yayımlanacaktır.
EK-2
BAŞVURU İÇİN İSTENİLEN VE BAŞVURUYA EKLENECEK BELGELER
A- BAŞVURUYA ESAS BELGELER
I- YABANCIDAN İSTENİLEN BELGELER
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı hitaplı çalışma izni talep
dilekçesi,
- Yabancı Personel Başvuru Formu (4 nüsha, son altı ay içerisinde çekilmiş
fotoğraflı, işveren ve yabancı personelin orijinal imzalarını içeren. İşveren
ve yabancı personelin her ikisinin de orijinal imzasının olmadığı durumlarda
taraflar arasında yapılmış bireysel sözleşme veya işverence yapılan iş
teklifinin işçi tarafından kabul edildiğine dair işe kabul belgesi veya onaylı
sureti.)
- Noter Onaylı ve Türkçe tercümeli Pasaport sureti,
- Noter Onaylı ve Türkçe tercümeli Diploma sureti,
- Türkiye'den yapılacak başvurular için, geçerli İkamet Tezkeresi,
(İkamet tezkeresinin süresinin en az altı ay olması ve başvurunun bu süre
içerisinde yapılması zorunludur)
- Özgeçmiş (ilişikteki özgeçmiş formatı doldurulacaktır.)
Yabancı personel ve sanatkar çalıştıracak Belgeli Turizm İşletmeleri için:
- İş mukavelesi,
- Döviz gelirlerine ait belgeler,
- Bonservisler (Ciddiyeti konusunda tereddüt yaratan müesseselerin
bonservisleri hariç),
Mesleki hizmetler kapsamında çalışma izni talep eden yabancının yukarıdaki
belgelere ek olarak
- Yurt dışında yüksek öğrenim görmesi halinde 2547 sayılı Kanunun 3 ve 7/p
maddeleri uyarınca, "Yurt dışı Yüksek Öğretim Diplomaları Denklik
Yönetmeliği'ne uygun olarak alacağı "Diploma Denklik Belgesi",
- Ülkesindeki meslek kuruluşundan mesleğini icra ettiğine, kendi
ülkesindeki meslek örgütüne üye olduğuna ve "meslekten men cezası olmadığına"
ilişkin son altı ay içinde alınmış belge,
- Danışmanlık ve teknik tedrisat amacıyla hizmet sunması durumunda, iş
tanım belgesi ile sözleşme (firma-firma arası veya firma-kişi arası) örneği,
- Mühendis, mimar ve şehir plancılarının her tür ve ölçekte danışmanlık ve
teknik tedrisat amacıyla uzman olarak hizmet sunması ya da kamu kurum ve
kuruluşlarınca uluslararası ihale açılmış projelerde proje hazırlaması ve imza
yetkisi alması durumunda, noter ya da konsolosluk onaylı ve yalnız bu işe
münhasır kalmayı öngören taahhütname
ibraz etmesi gerekmektedir.
Çalışma izin türlerine göre başvuruya esas istenilen diğer belgeler
aşağıda yer almaktadır.
Süreli Çalışma İzni
- Türkiye'de çalışmak üzere gelen yabancının eş ve bakmakla yükümlü olduğu
çocuklarının çalışma izni talebinde bulunmaları durumunda, yabancı ile
birlikte en az beş yıl süreyle kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olduklarını
kanıtlayan emniyet makamlarından alınan belge,
Süresiz Çalışma İzni
- Yabancının en az sekiz yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması
şartının yerine getirildiğini kanıtlayan emniyet makamlarından alınan belge,
- Yabancının toplam altı yıllık kanuni çalışmasının bulunması şartının
yerine getirildiğini kanıtlayan ilgili mercilerden alınan belge,
- Mühendis, mimar ve şehir plancısı olarak çalışacak yabancıların, 6235
sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu'nun 36 ncı maddesine
istinaden alması gereken geçici üyelik belgesi.
Bağımsız Çalışma İzni
- Yabancının geldiği ülkeden alacağı vergi sicil belgesi,
- Yabancının icra etmeyi arzuladığı faaliyete yönelik bilimsel, teknik
veya mesleki eğitimi olduğunu ispatlayan belgeler,
- Mühendis, mimar ve şehir plancısı yabancının icra etmeyi arzuladığı
faaliyete yönelik akademik ve mesleki yeterliliği olduğunu kanıtlayan yetkili
mercilerden alınmış belgeler,
- Yabancının en az beş yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması
şartının yerine getirildiğini kanıtlayan emniyet makamlarından alınan belge,
- Yönetmeliğin 40 ıncı maddesinde istenilebileceği belirtilen belgeler
İstisnai Çalışma İzni
- Yabancıların Kanunun 8 inci maddesinde sayılan statülerini kanıtlayan
belgeler,
- Türk vatandaşı bir kişi ile evli olan yabancılar için, vukuatlı nüfus
kayıt örneği,
- Türk vatandaşı bir kişi ile evli olan yabancılar için noter onaylı
evlenme cüzdanı sureti,
II- YABANCI PERSONEL İSTİHDAM EDECEK KURUM/KURULUŞTAN İSTENİLEN BELGELER
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı hitaplı çalışma izni talep
dilekçesi,
- Son yıla ait, vergi dairesince onaylı bilanço ve kar/zarar tablosu,
- Kuruluş yabancı sermayeli ise, kuruluşun en son sermaye ve ortaklık
yapısını gösteren Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin aslı veya kuruluşça onaylı
örneği,
- Yabancı uyruklu öğretmen istihdam edecek Özel Öğretim Kurumları için;
Kurum Ruhsatı ve Milli Eğitim Bakanlığı onay yazısı suretleri,
- Turizm kuruluşlarının istihdam edecekleri idari personel için varsa
Turizm Bakanlığı'ndan alınmış işletme ve yatırım belgesinin sureti,
- Kamu kurum ve kuruluşlarınca uluslararası ihale açılmış projeleri yapma
hakkı kazanmış kuruluşların (konsorsiyumlar dahil) ilgili kurum ve kuruluştan
alacakları işi yüklendiklerini tevsik eden belge,
- Mühendislik, mimarlık, müteahhitlik ve danışmanlık hizmetleri kapsamında
yabancı uzman istihdam edecek tüzel kişiliklerde, aynı meslekte Türk
mühendis/mimar/şehir plancısı istihdam edildiğini ispata dair ücret bordrosu
ve yabancı ile yapılan sözleşme örneği.
B- BAŞVURUYA EK BELGELER
- Yabancı, ortak temsilcisi ya da kilit personel ise, durumunu kanıtlayan
yetkili makamlardan onaylı işverenince verilen belge,
- Vatandaşlık Kimlik Belgesi örneği,
- Türk vatandaşı bir kişi ile evli olan yabancılar için, vukuatlı nüfus
kayıt örneği,
- Türk vatandaşı bir kişi ile evli olan yabancılar için noter onaylı
evlenme cüzdanı sureti,
- Türk soylu olduğuna ilişkin belge,
- Mesleki eğitim diploma ve sertifika örnekleri,
- Bonservis, referans mektubu, görevlendirme yazısı, kabul yazısı gibi
diğer belgeler.
C- SÜRE UZATIMI BAŞVURULARINDA İSTENİLEN BELGELER
- Yabancı Personel Başvuru Formu (4 nüsha, son altı ay içinde çekilmiş
fotoğraflı),
- Son ay ücret bordrosu (işveren ile mali müşavir kaşeli ve imzalı, SSK
onaylı)
- Önceki çalışma izninin aslı,
- Mühendis, mimar ve şehir plancısı olarak çalışacak yabancıların, 6235
sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu'nun 36 ncı maddesine
istinaden alması gereken geçici üyelik belgesi.
- Pasaportun, vizeler ve geçerlilik süresine ilişkin kısmının noter onaylı
sureti,
- Vergi dairelerinden alınacak vergi borcu olmadığına dair belge.
NOT 1- Ayrı firma başvuruları, ilk başvuru gibi ele alınacağından, aynı
form ve belgelerle yeniden müracaatta bulunulacaktır. Ayrıca, daha önce
çalışılan tüzel kişilikten alınacak ilişik kesilmesine ilişkin yazı başvuruya
eklenecektir.
NOT 2- Bakanlık, gerek görülmesi halinde yukarıda belirtilen tüm
belgelerin yanı sıra ek belge talebinde bulunabilir.
NOT 3- Başvuru için Bakanlıkça istenilen evrakların tümü noter onaylı
Türkçe tercümeleri ile birlikte iletilecektir. Bu şekilde iletilmeyen bilgi ve
evraklar olması halinde başvuru işleme alınmayacak ve iade edilecektir.
EK- 3
+---------------------------------------------------------------------------+---------------------------------------------------------------------------------+
|ÖZGEÇMİŞ FORMATI | |
|KİŞİSEL BİLGİLER | |
|Ad |[Soyadı, diğer isim(ler)] |
|Adres |[Ev numarası, cadde/sokak ismi, posta kodu, kent, |
| |ülke] |
|Telefon | |
|Faks | |
|E-Posta | |
|Uyruğu | |
|Doğum Tarihi |[Gün, ay, yıl] |
|İŞ DENEYİMİ | |
|. Tarihler (başlangıç-bitiş) |[En son işten başlayarak çalışılan her iş için ayrı girdi |
| |yapın] |
|. İşverenin Adı-Adresi | |
|. İşin Mahiyeti veya Sektörü | |
|. Görev veya Pozisyon | |
|. Temel Faaliyet ve Sorumluluklar | |
|EĞİTİM VE STAJ | |
|. Tarihler (başlangıç-bitiş) |[En son işten başlayarak çalışılan her iş için ayrı girdi |
| |yapın] |
|. Eğitim ve Staj Sağlayan | |
|Organizasyonun İsmi ve Tipi | |
|. Temel Konular/Sahip Olunan | |
|Mesleki Yetiler | |
|. Alınan Titri | |
|. (gerekli ise) Ulusal | |
|Sınıflandırmada Seviyesi | |
+---------------------------------------------------------------------------+---------------------------------------------------------------------------------+
|EUROPEAN | |
|CURRICULUM VITAE | |
|FORMAT | |
|PERSONAL INFORMATION | |
|Name |[SURNAME, other name(s)] |
|Address |[House number, street name, postcode, city, country] |
|Telephone | |
|Fax | |
|E-mail | |
|Nationalitiy | |
|Date of birth |[Day, month, year] |
|WORK EXPERIENCE | |
|. Dates (from-to) |[Add separate entries for each relevant post occupied, |
| |starting with the most recent.] |
|. Name and address of employer | |
|. Type of business or sector | |
|. Occupation or position held | |
|. Main activities and responsibilities | |
|EDUCATİON AND TRAINING | |
|. Dates (from-to) |[Add separate entries for each relevant post occupied, |
| |starting with the most recent.] |
|. Name and type of organization | |
|providing education and training. | |
|. Principal subjects/occupational | |
|skills covered | |
|. Title of qualification awarded | |
|. Level in national classification | |
|(if appropriate) | |
+---------------------------------------------------------------------------+---------------------------------------------------------------------------------+
|KİŞİSEL BECERİ VE YETENEKLER | |
|. Yaşam ve iş hayatına ilişkin bir | |
|istemdir ancak, resmi sertifika ve | |
|diplomalarla tanımlanmayan | |
|hususlardır. | |
|ANA DİLİ |[Anadili tanımlayın] |
|DİĞER DİLLER |[Dili tanımlayın] |
|. Okuma Yeteneği |[Seviyeyi belirleyin: mükemmel, iyi, temel] |
|. Yazma Yeteneği |[Seviyeyi belirleyin: mükemmel, iyi, temel] |
|. Sözel Yetenek |[Seviyeyi belirleyin: mükemmel, iyi, temel] |
|SOSYAL BECERİ VE YETENEKLER |[Yetenekleri tanımlayın ve nerelerde kullanıldığını |
| |belirleyin.] |
|Çok kültürlü ortamlar, iletişimin | |
|önemli olduğu pozisyonlar ve ekip | |
|çalışmasının gerekli olduğu durumlar | |
|(örneğin kültür ve spor) vs. | |
|insanlarla birlikte yaşam ve | |
|çalışmaya ilişkin olarak. | |
|ORGANİZASYONEL BECERİ VE |[Yetenekleri tanımlayın ve nerelerde kullanıldığını |
|YETENEKLER |belirleyin.] |
|İş, gönüllü iş (örneğin kültür ve spor | |
|gibi), ev veya benzeri yerlerde kişi, | |
|proje ve bütçelerin koordinasyonu ve | |
|idaresi. | |
|TEKNİK BECERİ VE YETENEKLER |[Yetenekleri tanımlayın ve nerelerde kullanıldığını |
| |belirleyin.] |
|Bilgisayar, belirli bazı ekipman, | |
|makine, vesaire. | |
|SANATSAL BECERİ VE |[Yetenekleri tanımlayın ve nerelerde kullanıldığını |
|YETENEKLER |belirleyin.] |
|Müzik, yazım, tasarım, vesaire. | |
|DİĞER BECERİ VE YETENEKLER |[Yetenekleri tanımlayın ve nerelerde kullanıldığını |
| |belirleyin.] |
|Yukarıda Tanımlanmayan Yetenekler | |
|SÜRÜCÜ EHLİYET(LER)İ | |
|EK BİLGİ |[Bu bölüme ilgili olabilecek diğer bilgileri aktarın, |
| |örneğin iletişim kurulabilecek kişiler, referanslar vs.] |
|EKLER |[İliştirilen ekleri listeleyiniz.] |
+---------------------------------------------------------------------------+---------------------------------------------------------------------------------+
|PERSONAL SKILLS AND | |
|COMPETENCES | |
|Acquired in the course of life and | |
|career but not necessarily covered | |
|by formal certificates and diplomas. | |
|MOTHER TONGUE |[Specify mother tongue] |
|OTHER LANGUAGES |[Specify language] |
|. Reading skills |[Indicate level: excellent, good, basic.] |
|. Writing skills |[Indicate level: excellent, good, basic.] |
|. Verbal skills |[Indicate level: excellent, good, basic.] |
|SOCİAL SKILLS AND |[Describe these competences and indicate where they |
|COMPETENCES |were acquired.] |
|Living and working with other | |
|people, in multicultural | |
|environments, in positions where | |
|communication is important and | |
|situations where teamwork is | |
|essential (for example culture and | |
|sports), etc. | |
|ORGANISATIONAL SKILLS AND |[Describe these competences and indicate where they |
|COMPETENCES |were acquired.] |
|Coordination and administration of | |
|people, projects and budgets; at | |
|work, in voluntary work (for example | |
|culture and sports) and at home, | |
|etc. | |
|TECHNICAL SKILLS AND |[Describe these competences and indicate where they |
|COMPETENCES |were acquired.] |
|With computers, specific kinds of | |
|equipment, machinery, etc. | |
|ARTISTIC SKILLS AND |[Describe these competences and indicate where they |
|COMPETENCES |were acquired.] |
|Music, writing, design, etc. | |
|OTHER SKILLS AND |[Describe these competences and indicate where they |
|COMPETENCES |were acquired.] |
|Competences not mentioned above. | |
|DRIVING LICENCE(S) | |
|ADDITIONAL INFORMATION |[Include here any other information that may be |
| |relevant, for example contact persons, references, |
| |etc.] |
|ANNEXES |[List any attached annexes.] |
KANUN NO: 2527TÜRK SOYLU YABANCILARIN TÜRKİYE'DE MESLEK VE SANATLARINI SERBESTÇE YAPABİLMELERİNE, KAMU, ÖZEL KURULUŞ VEYA İŞYERLERİNDE ÇALIŞTIRABİLMELERİNE İLİŞKİN KANUNKabul Tarihi: 25 Eylül 1981Resmi Gazete ile Neşir ve İlânı: 29 Eylül 1981 - Sayı: 174735.t.Düstur, c.20 - s.428 AMAÇ : MADDE 1 - Bu Kanunun amacı; Türkiye'de ikamet eden Türk soylu yabancıların ihtiyaç duyulan meslek ve sanatları serbestçe yapabilmelerine, Türk Silahlı Kuvvetleri ve Güvenlik Teşkilatı hariç olmak üzere kamu, özel kuruluş veya işyerlerinde bu meslek ve sanat dallarında çalıştırılabilmelerine olanak sağlamaktadır. KAPSAM : MADDE 2 - Bu Kanun, Türk soylu yabancıların Türkiye'de çalışmalarına, kamu, özel kuruluş veya işyerlerinde çalıştırılabilmelerine izin verilmesine, meslek kuruluş ve sosyal güvenlik kurumları ile ilişkilerine, hak ve yükümlülüklerinin düzenlenmesine ilişkin hükümleri kapsar. ÇALIŞMA İZNİ VERİLMESİ : MADDE 3 - Türk soylu yabancıların, kanunlarla Türk vatandaşlarının yapabileceği belirtilen meslek,sanat ve işlerde çalışma ve çalıştırılabilmeleri için, özel kanunlarda aranan nitelikleri taşımak ve yükümlülükleri yerine getirmek şartıyla, Bakanlar Kurulunca tespit edilecek usul ve esaslar çerçevesinde, Dışişleri ile ilgili bakanlıkların görüşleri alınarak İçişleri Bakanlığınca süreli olarak izin verilebilir. Bu izin süresi sona erdiğinde yenilenebileceği gibi, her zaman geri de alınabilir. MADDE 3.- (Değişik: 4817 - 27.2.2003 / m.30 - Yürürlük m.36) Türk soylu yabancıların, kanunlarda Türk vatandaşlarının yapabileceği belirtilen meslek, sanat ve işlerde çalışabilme ve çalıştırılabilmeleri için, özel kanunlarda aranan nitelikleri taşımak ve yükümlülükleri yerine getirmek şartıyla, bu Kanun ve Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanuna göre, İçişleri ve Dışişleri Bakanlıkları ile diğer ilgili bakanlık ve kuruluşların görüşleri alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca izin verilir. MESLEK KURULUŞLARINA GİRME : MADDE 4 - Bu Kanun'un 3'üncü maddesine göre çalışma veya çalıştırılabilmelerine izin verilenler, özel kanunlar uyarınca Türk vatandaşları gibi ilgili meslek kuruluşlarına kayıtlarını yaptırmakla yükümlüdürler. Bu kişiler girdikleri meslek kuruluşlarının; genel kurullarına katılma seçme ve seçilme dışındaki bütün haklardan yararlanırlar. TABİ OLACAKLARI MEVZUAT : MADDE 5 - Bu Kanun'un kapsamına girenler; çalıştıkları kamu, özel kuruluş veya işyerinde uygulanan personel, sosyal güvenlik, çalışma, çalıştırma ve diğer konulara ilişkin mevzuat hükümlerine tabidir. KİŞİSEL HAL DURUMLARI VE KAYITLARI : MADDE 6 - Türkiye'de çalışmalarına izin verilenlerin kayıt ve dosyaları Dışişleri, ilgili bakanlıklar ve İçişleri Bakanlığınca tutulur ve yürütülür. HAKLARINDA UYGULANMAYACAK HÜKÜMLER : MADDE 7 - Bu Kanun'a göre kendilerine izin verilenler, izin süresince, ikamet ve çalışma ile ilgili kanunların öngördüğü Türk vatandaşı olma şartından istisna edilirler. Bunlar siyasi haklardan yararlanamazlar. YÖNETMELİK : MADDE 8 - Bu Kanun uygulanmasına ilişkin esaslar ve çalışma veya çalıştırılma şartları, İçişleri Bakanlığının koordinatörlüğünde ilgili bakanlıkların görüşleri alınmak suretiyle Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. GEÇİCİ MADDE 1.- (4817 - 27.2.2003) Bağımlı veya bağımsız olarak çalışan yabancılara, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önceki mevzuat hükümlerine göre verilmiş olan çalışma izinleri, bu Kanun uyarınca Bakanlıkça iptal edilmediği veya hükmünü kaybetmediği müddetçe sürelerinin sonuna kadar geçerlidir. GEÇİCİ MADDE 2.- (4817 - 27.2.2003) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce kamu kurum ve kuruluşlarının çalışma izni verdiği veya istihdam ettiği yabancılara ait bilgiler izni veren mercilerce, Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren doksan gün içinde Bakanlığa bildirilir. GEÇİCİ MADDE 3.- (4817 - 27.2.2003) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce çalışma izni başvurusu yapılan ve işlemleri devam eden yabancıların çalışma izinlerini, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önceki yetkili kamu kurum ve kuruluşları verirler ve çalışma izninin veriliş tarihinden itibaren otuz gün içinde gerekli bilgileri Bakanlığa iletirler. YÜRÜRLÜK : MADDE 9 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. YÜRÜTME : MADDE 10 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
TÜRK SOYLU YABANCILARIN TÜRKİYE'DE MESLEK VE SANATLARINI SERBESTÇE YAPABİLMELERİNE, KAMU VEYA ÖZEL KURUM, KURULUŞ VEYA İŞYERLERİNDE ÇALIŞTIRILABİLMELERİNE DAİR KANUNUN UYGULANMASI HAKKINDAKİ YÖNETMELİKBakanlar Kurulu Karar Numarası Tarihi: 8/5488 - 25.10.1982Dayandığı Kanun Numarası ve Tarihi: 2527 - 25.9.1981Resmi Gazete ile Neşir ve İlânı: 14 Ocak 1983 - Sayı: 17928 BİRİNCİ BÖLÜMGENEL HÜKÜMLERAMAÇ MADDE 1 - Bu Yönetmeliğin amacı; Türkiye'de ikamet eden Türk soylu yabancıların, yurt içinde ihtiyaç duyulan meslek ve sanatları serbestçe yapabilmelerine, Türk Silahlı Kuvvetleri ve Güvenlik Teşkilâtı hariç olmak üzere, kamu veya özel kurum, kuruluş veya işyerlerinde çalıştırılabilmelerine ilişkin esas ve usulleri saptamak suretiyle uygulamaya yön vermektir. KAPSAM MADDE 2 - Bu Yönetmelik Türk soylu yabancıların, Türkiye'de serbestçe çalışmalarına, kamu veya özel kurum, kuruluş veya işyerlerinde çalıştırılabilmelerine izin verilmesine, mesleki kuruluş ve sosyal güvenlik kuruluşları ile ilişkilerine, hak ve yükümlülüklerinin düzenlenmesine ait esas ve usûl hükümlerini kapsar. İKİNCİ BÖLÜMÇALIŞMA İZNİ VERİLMESİNE AİT ESASLAR VE İZLENECEK USULİZİN VERİLEBİLME ŞARTLARI MADDE 3 - Bu Yönetmelik uyarınca kanunlarda Türk vatandaşlarının yapabileceği belirtilen veya Türk vatandaşı olma şartı aranan meslek, sanat ve işlerde Türk soylu yabancıların çalışma veya çalıştırılabilmelerine izin verilebilmesi için: 1) İçişleri Bakanlığınca kendilerine ikamet izni verilmiş olmak, 2) Belirli meslek ve sanatlar için, özel kanunlarda aranan nitelikleri taşıdığını yetkili Türk makamlarından alacağı belgelerle kanıtlamış olmak, 3) Eğitim durumunu gösteren yabancı okul veya fakültelerden verilmiş diplomalarının denkliğini Millî Eğitim Bakanlığına onaylatmış bulunmak, 4) O mesleği yapmasında güvenlik açısından herhangi bir sakınca bulunmamak ve durumu Bakanlar Kurulunca tesbit edilmiş esaslara uygun olmak, 5) Yabancılar için açılacak özel kütüklerde nüfus kayıtlarını tesis ettirdiğini belgelendirmek, 6) Mesleki kuruluşlara kayıtlı olmanın zorunlu bulunması halinde üyeliğini belgelendirmek, 7) Yabancı ülkelerden alınmış kalfalık, ustalık veya dengi belgelerin Çıraklık Kurulunun görüşü alınarak denkliğine Millî Eğitim Bakanlığınca karar verilmiş olmak, Şarttır. İZİN İÇİN BAŞVURMA MADDE 4 - Bu Yönetmelik uyarınca, kamu veya özel kurum, kuruluş veya işyerlerinde çalışmasına veya meslek ve sanatını serbestçe yapmasına izin verilebilmesi için, oturulan yer mülki idare amirliğine bir dilekçe ile başvurulması ve bu dilekçeye üçüncü maddede gösterilen belgelerden gerekli olanların eklenmiş olması şarttır. Dilekçede yapılacak iş açıkça belirtilir. İllerde Emniyet Müdürlükleri, ilçelerde Emniyet Amirlikleri veya Emniyet Komiserliklerince, varsa eksiklikler tamamlattırıldıktan sonra, emniyet noktasından da ilgilinin durumu incelenir ve hazırlanan dosya Vâlilik görüşünü belirten bir yazı ile İçişleri Bakanlığına gönderilir. RESMİ KURUM VE KURULUŞLARIN İZİN TALEBİNDE BULUNMASI MADDE 5 - Resmi kurum ve kuruluşlarda bağlı oldukları Bakanlık kanalı ile çalıştarmak istedikleri meslek personeline izin verilmesini isteyebilirler. Bu takdirde dördüncü maddede sözü edilen dosya, bu kurum veya kuruluşlarca hazırlanarak bağlı oldukları Bakanlık aracalığı ile İçişleri Bakanlığına gönderilir. İZNİN VERİLMESİ MADDE 6 - İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğünde dosya incelenir, varsa eksiklikleri tamamlattırılır, Dışişleri ve ilgili Bakanlıkların da görüşü alındıktan sonra izin dileği hakkında karar verilir. Dileğin olumlu karşılanması halinde çalışma izini verilerek, ilgili yerlere bildirilir. İZİN SÜRESİ VE UZATILMASI MADDE 7 - Bu Yönetmelik uyarınca ilgiliye, Türkiye'deki ikamet durumuna göre, belirli bir iş için iki yıla kadar çalışma izni verilebilir ve bu izin aynı sürelerle uzatılabilir. İznin uzatılmasına ilişkin başvurular verilmiş iznin bitiş tarihinden iki ay önce yapılır. Yapılan işin değiştirilmek istenmesi halinde de yeniden izin alınır. VERİLEN İZNİN SONA ERMESİ VEYA GERİ ALINMASI MADDE 8 - Verilen izin süresinin, yukarıdaki maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde uzatılması için başvurulmaması nedeniyle sona ermesi veya iznin geri alınması hallerinde, ilgili resmi veya özel kurum veya kuruluşlar, iznin bittiği veya geri alındığı tarihten itibaren ilgilinin işine son verilerek ilişiğini keser ve mahalli emniyet makanlarına derhal bilgi verirler. Ancak, ilgili, izninin uzatılması için yetkili makamlara başvurduğunu ve henüz bir sonuç alamadığını belgelendirdiği takdirde, yetkili makamlarca bu istekle ilgili işlem sonuçlandırılıp tebligat yapılıncaya kadar, kişinin çalıştırılmasına devam edilir ve bu durum yazılı olarak ilgili makamlara bildirilir. MESLEKİ KURULUŞLARA GİRME MADDE 9 - Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesine göre, kendilerine serbest çalışma veya bir kurum veya bir kuruluşta çalıştırılabilmeleri için izin isteminde bulunanlar, mevzuatta o mesleğin yapılması için bir mesleki kuruluşa üye olma zorunluluğu bulunduğu hallerde, üye olduklarını kanıtlayan belgeleri verdikleri takdirde kendilerine çalışma izni verilebilir. Mesleki kuruluşlar, kayıt için başvuranları, Türk vatandaşlarına uygulanan şartlarla üye kaydederler. Bu kişiler o meslek kuruluşunun genel kurullarına katılamayacakları gibi yönetim ve denetim kurulları gibi organlarına da seçme ve seçilme hakları yoktur. Ancak meslek kuruluşlarına girmiş olmanın üyelere sağladığı bütün haklardan Türk vatandaşları gibi yararlanırlar. Bunlar diğer üyelerin tâbi olduğu bütün yükümlülüklere ve şartlara aynen uymak mecburiyetindedirler. Mesleki kuruluşlardan çıkarılmış olmaları halinde, Türk vatandaşları için doğan sonuçlar bu üyeler için de aynen geçerlidir. TABİ OLACAKLARI MEVZUAT MADDE 10 - Bu Yönetmelik hükümlerine göre kendilerine serbestçe çalışma veya kamu veya özel kurum, kuruluş veya işyerlerinde çalıştırılabilme izni verilenler; personel, sosyal güvenlik, çalışma, çalıştırma, ücret, vergi, izin, sosyal haklar, sağlık kuruluşlarında tedavi ve işyeri statülerine ilişkin diğer konularda, aynı işlerde çalışan Türk vatandaşlarına uygulanan mevzuat hükümlerine tâbidirler. Bunlar, Türk vatandaşı olmamaları nedeniyle yukarıda belirtilen konularda farklı bir işleme tâbi tutulamazlar. 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 3 üncü maddesinin II nci fıkrasının A bendi hükmü saklıdır. TÜRK VATANDAŞI OLMA ŞARTININ ARANMAMASI MADDE 11 - Bu Yönetmelik esaslarına göre, kendilerine çalışma veya çalıştırılabilme izni verilenler, bu izin süresince, sadece Türk vatandaşlarına hasredilen işleri de yapabilirler. Bunlar Doktorluk, Hemşirelik, Avukatlık, Mühendislik gibi meslekleri serbestçe veya kamu veya özel kurum, kuruluş ve işyerlerinde yapabilmek veya memur olabilmek için genel veya özel kanunların aradığı Türk vatandaşı olma şartından istisna edilirler. Ancak bunlar Türk Silahlı Kuvvetlerinde veya Güvenlik Teşkilatlarında çalıştırılamazlar. KAMU KURUM, KURULUŞ VE İŞYERLERİNDE ÇALIŞTIRILABİLME ŞARTLARI MADDE 12 - Çalıştırılabilmelerine izin verilen Türk soylu yabancıların, kamu veya özel kurum, kuruluş ve işyerlerine alınabilmeleri, ilgili mevzuat hükümleri uyarınca, o göreve atanbileceklerde aranacak niteliklerin ilgilide bulunması ve atama için öngörülen usül ve formalitelerin yerine getirilmiş olmasına bağlıdır. Türkiye'de ikametlerine izin verilmiş Türk soylu yabancılar, kamu veya özel kurum, kuruluş ve işyerlerinde personel ihtiyacının karşılanması amacıyla açılan yarışma ve yeterlik sınavlarına Türk vatandaşları gibi, girme hakkına sahiptirler. Ancak bunların atanmaları çalışma izni verilmiş olmasına bağlıdır. ÖZEL KURULUŞLARDA ÇALIŞTIRILABİLME ŞARTLARI MADDE 13 - Özel kuruluş ve işyerlerinde çalıştırılabilme şartları, çalışma mevzuatının öngördüğü usul ve esaslara tâbidir. SERBEST ÇALIŞMA ŞARTLARI MADDE 14 - Bu Yönetmelik uyarınca serbest çalışma izni verilmiş olan Türk soylu yabancıların işyeri kurabilmeleri, muayenehane, büro ve yazıhane açabilmeleri Türk vatandaşlarına uygulanan hükümlere tâbidir. Mevzuatın öngördüğü izinleri almamış ve formaliteleri yerine getirmemiş olmaları halinde işyeri açamazlar. KİŞİSEL HAL DURUMLARI VE NÜFUS KAYITLARI MADDE 15 - Bu Yönetmelik hükümlerine tâbi olan Türk soylu yabancılar, yabancı nüfus kayıtlarını tesis ettirmekle yükümlüdürler. Bunlara ait nüfus kayıtları, Nüfus ve Vatandaşlık işleri Genel Müdürlüğü Merkez Nüfus İşlemler Şubesinde açılacak özel kütüklerde tutulur. Nüfus kayıtlarının tesisi için hazırlanmış özel formlar ilgililerce, ellerindeki belgelere göre doldurularak imza edildikten sonra Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne gönderilirler. Bu formun doldurulmasına esas olan belgelerin noterden onaylı örneklerinin de evraka eklenmiş olması gereklidir. Merkezde tutulan yabancılara ait nüfus kayıtları, kişinin Türk vatandaşı olduğuna karine teşkil etmez ve vatandaşlık için bir hak bahşetmez. İlgilinin resmi kurum ve kuruluşlarda tutulacak dosya ve sicilleri bu kayıtlardan çıkarılıp verilecek örnekler esas alınarak düzenlenir. İlgililer, medeni ve şahsi hallerinde meydana gelecek her türlü değişiklikleri, nüfus mevzuatı ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin olarak İçişleri Bakanlığınca çıkartılacak Yönergede belirtilecek esas ve usüllere göre, nüfus idarelerine bildirmek ve nüfus kayıtlarına işlemekle yükümlüdürler. ÜÇÜNCÜ BÖLÜMÇEŞİTLİ HÜKÜMLER, YÜRÜTME VE YÜRÜRLÜKDİĞER BAKANLIK VE KURULUŞLARCA TUTULACAK DOSYALAR MADDE 16 - Kamu veya özel kurum ve kuruluşlarla işyerleri, bu Yönetmelik uyarınca çalıştırdıkları yabancılar hakkında, mevzuatın öngördüğü dosya ve kayıtları tutup yürütürler. SİYASİ HAKLARIN OLMAMASI MADDE 17 - Bu Yönetmelik uyarınca, Türk vatandaşları gibi, serbest çalışma veya kamu veya özel kurum, kuruluş veya işyerlerinde çalıştırılabilmelerine izin verilen Türk soylu yabancıların siyasi hiç bir hakları yoktur. Bunlar herhangi bir siyasi partiye üye olamazlar. Seçimlerde oy kullanamazlar. Siyasi partiler lehinde veya aleyhinde propaganda yapamazlar. Bu amaçla yapılan çalışmaların hiç bir kademe ve aşamasında görev alamazlar. SENDİKALARA ÜYE OLMA MADDE 18 - Çalışma veya çalıştırılabilmelerine izin verilen Türk soylu yabancılar mevzuatın öngördüğü esaslar çerçevesinde çalıştıkları resmi veya özel kuruluş ve işyerleriyle ilgili sendikalara üye olabilirler. YÜRÜRLÜK MADDE 19 - Bu Yönetmelik yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girer. YÜRÜTME MADDE 20 - Bu Yönetmelik hükümleri Bakanlar Kurulunca yürütülür.